Bize sık sık soruyorlar: “Helikopter mi, yoksa vertolit mi?” Ukraynacada helikopter için iki kelime var (helikopter ve vertolit) ve ikisi tamamen aynı makineyi anlatır. Gvyntokryl kelimesi ise göründüğünden daha kapsamlıdır. Hepsini sırayla, kuru teori olmadan, pratikte bildiklerimizle anlatalım.
“Vertolit” ve “helikopter” eş anlamlıdır
İki kelime de aynı hava aracını ifade eder: kabinin üstündeki ana rotor kaldırma kuvveti üretir, böylece makine dikey kalkar, havada asılı kalır ve küçük bir pede iner. “Vertolit” ile “helikopter” arasında teknik bir fark yoktur; fark yalnızca kelimenin kökenindedir.
- “Helikopter” uluslararası kelimedir. Fransızcadan (hélicoptère) gelir ve Yunanca “spiral, vida” (helix) ile “kanat” (pteron) sözcüklerine dayanır. Türkçedeki helikopter de buradan gelir.
- “Vertolit” genellikle Ukraynaca “vertity” (döndürmek) ve “litaty” (uçmak) fiilleriyle açıklanır: ad, uçuşta ana rotorun dönüşünü anımsatır.
Her iki kelime de Ukrayna Hava Kanunu’nda geçer. 1. madde, vertodromun tanımında «вертольотів» (“vertolit” kelimesinin bir hali) ifadesini kullanır; uçuşa elverişlilikle ilgili 44. madde ise azami kalkış ağırlığından söz ederken «гелікоптерів» (“helikopter” kelimesinin bir hali) ifadesini kullanır. Yani kanun da iki adı birlikte kullanır.
Gvyntokryl daha geniş bir kavramdır
Ukrayna havacılık kurallarında gvyntokryl (Türkçesi: rotorlu hava aracı, İngilizcesi rotorcraft), bir veya birkaç rotor sayesinde havada tutulan hava aracıdır. Helikopter bunun en bilinen türüdür: her helikopter bir gvyntokryldır, ama her gvyntokryl helikopter değildir. Başka türleri de vardır; örneğin gyrodyne: rotoru kalkış ve havada asılı kalma için motorla döner, ileri hareketi ise ayrı bir itki sistemi sağlar, bazen kanatla birlikte. Bu makineler, dikey kalkışı yatay uçuşta daha yüksek hızla birleştirmek için yapıldı, ancak hiçbir zaman yaygınlaşmadı.
Yani kuralların metninde “gvyntokryl” kelimesi sıradan bir helikopteri de ifade edebilir ve bu doğrudur. Ama yolcularla konuşurken “vertolit” deriz: daha anlaşılır ve daha açıktır.
Neden “vertolit” diyoruz
Metinlerimizde, sitede ve yolcularla konuşurken Ukraynacada her zaman “vertolit” deriz. Sebebi basit: en anlaşılır kelime budur; hem pilotlar hem de ilk kez uçacak olanlar bunu kullanır. “Helikopter” de doğrudur, ama biz “vertolit”i seçtik.
Bu arada yolcularla konuşurken gereksiz havacılık jargonundan da kaçınırız. Sizin için bu sadece bir helikopterdir; uçuşlar yeniden başladığında onunla Kiev’in üzerinde uçabileceksiniz.
Neyle uçuyoruz
Uçuşlarımız dünyanın en yaygın sivil helikopterlerinden biri olan Robinson R44 ile yapılır. Dört koltuğu vardır: pilot ve en fazla üç yolcu. Robinson R44 hakkında daha fazlası.
Uçuşlar yeniden başladığında bir helikopteri resimde değil içeriden görmek, kulaklıkla, yanınızda pilotla ve ayaklarınızın altında Kiev’le deneyimlemek ister misiniz? İşte ilk uçuşun nasıl geçtiği ve tüm rotalar; helikopterin tamamı için, en fazla üç yolcuyla, 7 599 UAH fiyatından başlıyor.
Kısaca
- Vertolit = helikopter. Tek makine, iki kelime.
- Gvyntokryl daha geniş bir kavramdır: helikopterleri ve rotorla taşınan diğer hava araçlarını, gyrodyne dahil, kapsar.
- Biz “vertolit” deriz; pilotlar da yolcular da hemen anlar.
Uçuşlar sıkıyönetim nedeniyle geçici olarak durduruldu, bu yüzden şu anda hiçbir şey satmıyoruz ve ödeme kabul etmiyoruz. Sertifika için başvurunuzu bırakın — ödeme ve yükümlülük olmadan; uçuşlar yeniden başlayıp satışı açar açmaz size ilk biz haber verelim. Sertifika, uçuşların yeniden başladığı tarihten itibaren 6 ay geçerli olacak.